Poradnik – przedszkole w obliczu smogu

Wraz z rozpoczęciem sezonu grzewczego temat smogu powraca jak bumerang. Cyferki opisujące normy i poziomy smogu nie każdemu potrafią przemówić do wyobraźni. Za to fakt, iż przebywanie przez dziecko na podwórku, gdy dopuszczalne parametry są przekroczone, jest jednoznaczne z wypaleniem przez niego 1 – 7 papierosów, daje wiele do myślenia. Mamy świadomość problemu, więc możemy z nim walczyć. A jest o co walczyć, bo przecież chodzi o życie i zdrowie dzieci. Co zatem możesz zrobić jako dyrektor placówki edukacyjnej w obliczu smogu? Co może zrobić każdy z nas, aby uratować siebie i swoich najbliższych?

Po pierwsze, monitoruj poziom smogu.

Znane są historie o tym, jak niektóre władze lokalne pozbywały się problemu smogu i konieczności podejmowania działań usuwając stacje pomiarowe monitorujące jakość powietrza. Generalnie czekanie na informacje od władz o problemie nie jest wyjściem zbyt dobrym wyjściem z sytuacji, gdy mamy świadomość, że nasze własne polskie wytyczne pozostawiają wiele do życzenia (poziom informowania przekroczony 4-krotnie względem dopuszczalnego poziomu wg WHO, a poziom alarmowy 6-krotnie).

poziomy informowania i poziomy alarmowe dla zanieczyszczenia pyłami PM10 w poszczególnych krajach

 

Samodzielne monitorowanie wydaje się być koniecznością. Jak zatem monitorować, nie marnując bez potrzeby czasu?

●  przy pomocy oficjalnej strony Generalnego Inspektoratu Ochrony Środowiska (bezpłatne)

●  przy pomocy aplikacji mobilnych (bezpłatne)

●  przy pomocy własnego mobilnego pyłomierza (koszt min. 550 zł)

Po drugie, działaj w obliczu smogu.

Oczywiście należy reagować na smogowy problem, ale nie popadajmy w panikę. Najważniejsze to wiedzieć, jak zachować się w problematycznych sytuacjach.

Co zatem zrobić, gdy…

●  poranne pomiary wskazują parametry wykluczające zabawę dzieci na świeżym powietrzu?

Dobrą praktyką jest śledzenie pomiarów nie tylko z rana. Największe zanieczyszczenie zazwyczaj jest właśnie rano, gdyż w nocy temperatura znacząco spada, w związku z czym piece muszą więcej grzać i zużywają więcej paliwa stałego, które nie zawsze jest dobrej jakości. Po południu jakość powietrza może ulec poprawie. Jeśli grafik przedszkola jest elastyczny i można manewrować czasem przebywania dzieci na powietrzu, dobrze jest sprawdzić popołudniowe zapisy stężenia pyłów i ponownie rozważyć ewentualne wyjście.

●  kiepska jakość powietrza utrzymuje się przez dłuższy czas?

Brak spaceru lub zabawy na powietrzu przez dłuższy czas nie jest również wskazany. Należy rozważyć zakup i używanie przez dzieci specjalnych maseczek przeciwsmogowych.  Są one skuteczne pod warunkiem, że mają filtr HEPA. Dobrze żeby miały również międzynarodowe oznaczenie N99 (zatrzymują 99% pyłów). W Polsce póki co nie ma oficjalnych zaleceń do ich stosowania (co nie oznacza, że nie pojawią się w najbliższej przyszłości, jak np. w Chinach lub Japonii).

●  mamy akurat w planach wycieczkę?

Nie trzeba od razu odwoływać zaplanowanych wycieczek do zamkniętych miejsc. Przyjmuje się, że samo wyjście na świeże powietrze i przejście do autokaru, a następnie sprawne przemaszerowanie z niego do punktu docelowego, nie będzie miało znaczących skutków zdrowotnych dla dzieci. Mimo wszystko dla małych organizmów szybki przemarsz to spory wysiłek fizyczny na powietrzu o kiepskich parametrach. Warto więc dobrze jest szczególnie obserwować maluchy. Jeśli pojawią się kaszel, trudności z oddychaniem i zadyszka, należy skonsultować się z lekarzem. Jeżeli w planach są wycieczki do otwartych miejsc, a ich realizacja leży nam szczególnie na sercu, można rozważyć wyposażenie dzieci we wspomniane wcześniej maseczki ochronne przeciwko smogowi.

●  chcemy przewietrzyć salę?

W czasie smogu nie jest to wskazane. W tym przypadku możemy podeprzeć się najnowszą technologią, czyli mechanicznym oczyszczaczem powietrza. Ceny tych urządzeń potrafią być zarówno kosmiczne, jak i nieco bardziej ludzkie – na pewno warto uważnie przejrzeć strony internetowe firm oferujących tego typu asortyment. Pamiętajmy także, aby wziąć pod uwagę spore kubatury sal przedszkolnych i żłobkowych. W przeciwnym przypadku oczyszczacz może być niewydolny.

●  widzimy, że ktoś zanieczyszcza powietrze np. paląc śmieciami?

Swoją obywatelską postawą nie tylko przyczyniasz się do poprawy jakości powietrza, ale dajesz również pozytywny przykład dzieciom, innym pracownikom i rodzicom. Takie incydenty należy zgłaszać do Straży Miejskiej. Jeśli w danej miejscowości nie ma takowej, należy skierować taką informację bezpośrednio do starosty, wójta, burmistrza lub prezydenta. Trucicielowi grozi mandat w wysokości 500 lub 5000 zł oraz 30 dni aresztu (art. 323 Prawa ochrony środowiska z 27 kwietnia 2001 r).

●  odczyty znacząco przekraczają nawet poziom alarmowania?

Jeśli wszelkie poziomy są przekroczone znacząco (np. o 1000%), władze lokalne mogą podjąć decyzję o tymczasowym zamknięciu placówek edukacyjnych. Mieliśmy już w Polsce takie przypadki. Śledząc systematycznie pomiary możesz się na to przygotować.

Po trzecie, edukuj na temat smogu w przedszkolu.

●  dzieci

Szum medialny nt. smogu dociera również do dzieci. Przygotowanie zajęć dotyczących problemu zatrutego powietrza z pewnością pomoże im oswoić się z problem. Pogadanki dobrze wzbogacić o eksperyment z odkurzaczem, dobitniej uświadamiający dzieciom, że w powietrzu są niewidoczne, ale wciąż groźne zanieczyszczenia. Na rynku dostępne są również książeczki o smogu, które dzieci mogą przeglądać w czasie swobodnej zabawy. Z pewnością wygenerują całe mnóstwo wnikliwych pytań, na które panie nauczycielki będą miały okazję fachowo odpowiedzieć.

●  personel

Edukować należy nie tylko dzieci, ale również dorosłych. Personel przedszkola lub żłobka powinien dysponować szczegółową wiedzą na ten temat, żeby móc odpowiednio reagować. Pamiętajmy, że personel często jest  “twarzą przedszkola” dla rodzica. Brak świadomości problemu i wynikające z tego nieodpowiednie zachowanie (np. zabawa z dziećmi na placu zabaw lub wycieczka przy przekroczonym poziomie alarmowym)  może zostać przyjęte przez rodziców w bardzo negatywny sposób.

●  rodziców

Dobrym pomysłem byłoby również zorganizowanie spotkania informacyjnego dla rodziców. Można przedstawić na nim stanowisko przedszkola/żłobka wobec problemu smogu i przy okazji przekazać podstawowe wiadomości dotyczące prawidłowych zachowań w obliczu szczególnego zanieczyszczenia powietrza. Na takim zebraniu można również zaproponować kupno maseczek antysmogowych dla dzieci do użycia w szczególnych sytuacjach, np. wcześniej zaplanowanych wycieczkach. Coraz częściej informację na temat smogu (w tym dane na temat aktualnego poziomu) pojawiają się na gazetkach ściennych w przedszkolach, co buduje w rodzicach przekonanie, że dana placówka jest świadoma problemu i “trzyma rękę na pulsie”.

Po czwarte, uważaj na smogowych oszustów!

Rozwiązań smogowego problemu pojawiło się w ostatnim czasie całkiem sporo. Nie dajmy się jednak nabrać na preparaty, które mają w cudowny sposób usunąć z nas metale ciężkie i inne zanieczyszczenia. Kupowanie puszek z tlenem wydaje się być równie rozsądnym pomysłem. Uważajmy także na fałszywych inspektorów, którzy zechcą wlepić nam karę za nieprawidłowo działający piec.

Problem smogu jest wprawdzie niepokojący, ale pamiętajmy, że możemy naszym postępowaniem zniwelować jego wpływ na dzieci i pracowników przedszkoli/żłobków.

____

Czy wiesz, że 5-9 grudnia 1952 roku Londyn był sparaliżowany tzw. „wielkim smogiem londyńskim”, który pochłonął ok. 12 tys. ofiar. Wtedy nie było dooplacenia.pl, ale teraz jesteśmy i rozwiązujemy problemy z terminowością opłat rodziców za żłobki i przedszkola.

Zobacz dlaczego dooplacenia.pl jest najlepszą aplikacją dla przedszkoli.