Uchodźcy, emigranci i obcokrajowcy. Jak oswajać dzieci z tak trudnymi tematami i promować różnorodność kulturową w żłobkach/przedszkolach?

Dzieci słyszą z mediów i rozmów rodziców wiele na temat uchodźców, emigrantów i obcokrajowców. Nie zawsze są to miłe słowa, a w dodatku często pełne stereotypów. Ta niechlubna wiedza nie tylko rzutuje na ich późniejsze postrzeganie takich osób w dalszym dorosłym życiu, ale ma również ogromny wpływ na zachowanie wobec odmiennych kulturowo kolegów i koleżanek w żłobkach i przedszkolach. Korygowanie takich wiadomości, tak jak i propagowanie pozytywnych postaw, odgrywa bardzo dużą rolę w wychowaniu maluchów. Otwartość wobec nowych kultur wpływa pozytywnie na ich wszechstronny rozwój oraz uczy tolerancji wobec drugiego człowieka bez względu na pochodzenie, wyznanie czy kolor skóry. Dlatego ważnym zadaniem współczesnego żłobka i przedszkola jest edukacja międzykulturowa, nastawiona na wzajemne poznanie, zrozumienie, akceptację oraz szacunek i komunikację.

Jak sobie radzić z różnorodnością kulturową w żłobku/przedszkolu ?

1. Współpracuj z rodzicami dzieci odmiennych kulturowo

Decydując się na przyjęcie do naszej placówki dzieci odmiennych kulturowo, niezwykle ważną kwestią jest współpraca z ich rodzicami. Otwartość, indywidualne podejście i rozmowy z nimi dostarczyć mogą niezbędnej wiedzy o środowisku kulturowym, z którego pochodzą maluchy – rodzice udzielić mogą wskazówek jak odpowiednio interpretować specyficzne zachowania ich dzieci, na czym polega odmienność ich stroju, czy i jakie mają specjalne potrzeby żywieniowe oraz przybliżą praktyki dotyczące religijnych wierzeń.

2. Zwiększaj kompetencje kulturowe kadry wychowawczej

●  Zarówno dyrektorzy, jak i kadra wychowawcza powinni szukać możliwości zwiększenia swoich kompetencji kulturowych poprzez uczestnictwo w szkoleniach, warsztatach, i zajęciach, które pomogą nabyć nowych kompetencji przydatnych w pracy z dziećmi pochodzących z innych kultur.

●  Uczestnictwo w warsztatach poszerzających kompetencje kulturowe wychowawców żłobków i przedszkoli to doskonała okazja nie tylko na zdobycie nowej wiedzy, ale także na kontakt i wymianę doświadczeń, w zakresie pracy z grupą wielokulturową z kadrą pedagogiczną innych, podobnych do naszej placówek.

●  Wychowawcy powinni także poszerzać wiedzę o środowisku kulturowym (m.in. o zwyczajach, religii), z którego pochodzą dzieci oraz poszukiwać sposobów komunikowania się z tymi, które nie opanowały jeszcze lub słabo posługują się językiem polskim. W tym przypadku niezwykle istotne jest indywidualne podejście. Warto używać prostych i krótkich sformułowań lub także nauczyć się i używać słów kluczowych w ojczystych językach dzieci obcokrajowców. Ważne, aby pamiętać, że ograniczenia w znajomości języka polskiego nie świadczą o ograniczeniach intelektualnych dziecka.

●  Podobnie należy postępować z rodzicami-klientami naszej placówki, jeśli również nie znają oni języka polskiego. Aby współpraca była owocna, dobrze jest zaprosić kogoś kto zna dany język obcy i pomoże nam nawiązać dialog z rodzicami naszych podopiecznych. Takie działanie na pewno pozytywnie odbije się na wizerunku naszej placówki.

Jak promować różnorodność kulturową wśród dzieci?

●  Dobrym pomysłem jest wplatanie w regularne zajęcia bajek, piosenek, gier i słówek, które odzwierciedlają różnice wynikające z koloru skóry, ubioru czy zachowań, wynikających z różnic kulturowych. Takie zabawy pomagają w kształtowaniu otwartości i wrażliwości międzykulturowej oraz postaw wyrzekających się poczucia wyższości kulturowej.

●  Tłumacz dzieciom, że pomimo różnic, wszystkie są dziećmi i tak samo mają ochotę na zabawę. Zainwestuj w porządną książkę nt. zabaw z różnych stron świata. Z pewnością okaże się pomocna.

●  W swoich działaniach staraj się również podkreślać podobieństwa pomiędzy poszczególnymi kulturami i korzyści z wzajemnego oddziaływania ich na siebie. Znacznie ułatwia to poznanie i zrozumienie odmiennych kultur.

●  Zadbaj, by w ogólnym przedszkolnym menu pojawiały się od czasu do czasu specjały z różnych stron świata. Zwłaszcza te, które pochodzą z kultur dzieci, które uczęszczają do twojej placówki. Te odmienne kulturowo niewątpliwie poczują się mile widziane w twoim przedszkolu/żłobku. Dla ich kolegów i koleżanek nowe danie będzie ciekawą odmianą, tematem do dyskusji i być może jednym z elementów, które pomoże w lepszym zrozumieniu tematu.

●  Zapraszaj na pogadanki rodziców dzieci odmiennych kulturowo. Nikt tak fachowo nie odpowie na wnikliwe pytania przedszkolaków, jak rodzice innych przedszkolaków. Zazwyczaj mają w sobie wiele cierpliwości i z pewnością bardzo zależy im, żeby ich dziecko było lepiej rozumiane przez kolegów i koleżanki.

●  Zorganizuj dzieciom specjalne warsztaty kulturowe lub dni danej kultury. Mogą odbywać się  na miejscu, lub wyjazdowo (np. w Muzeum Żydów Polskich POLIN). Żeby uzyskać najlepsze efekty, dzieci w czasie takich warsztatów lub dni powinny być ze wszech stron otoczone daną kulturą, tj. poprzez muzykę, smaki, zapachy i stroje.

●  Wyposaż przedszkole/żłobek w zabawki, które w wyraźny sposób pokazują różnorodność kulturową. Zwykła szmaciana lalka, która pojawi się w kilku odmiennych wersjach, będzie świetnym pretekstem do zadawania przez dzieci pytań i udzielania fachowych odpowiedzi przez wychowawcę. Podobnie, jak zestawy LEGO duplo z ludzikami o różnych kolorach skóry (wóz strażacki, klinika dla pluszaków).

Małe dzieci są niezwykle otwarte na różnice kulturowe, dokładnie obserwują otaczający je świat, postrzegają różnice między ludźmi – odmienny kolor skóry, oczu, włosów, odmienny styl ubierania się. Dlatego bardzo istotna jest edukacja wielokulturowa już od najmłodszych lat, tak, aby już na tym etapie maluchy nauczyły się zrozumieć i tolerować różnice kulturowe, co ułatwi im funkcjonowanie w wielokulturowym społeczeństwie w przyszłości – bez zbędnych uprzedzeń czy stereotypów. W całym procesie wychowawczo-dydaktycznym niezwykle ważna jest wiedza i kompetencja dyrektorów oraz pracowników żłobków i przedszkoli, a także otwartość na współpracę z rodzicami dzieci odmiennych kulturowo.

____

 

Czy wiesz, że w Japonii siorbanie podczas jedzenia zupy czy noodli to nie oznaka braku kultury, a wręcz sposób na pokazanie, jak bardzo smaczny był posiłek? Jedzenie w ciszy może być obraźliwe dla osoby, która przygotowała potrawę. dooplacenia.pl kulturalnie informuje rodziców o opłatach za żłobki/przedszkola i dyskretnie przypomina o przekroczeniu terminu płatności.