Przedszkole za 1 zł. Czy warto?

1 września 2013 roku weszła w życie ustawa o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 827). Wprowadziła ona między innymi tzw. przedszkole za złotówkę – ograniczenie opłat pobieranych przez gminę od rodziców do maksymalnie 1 zł za każdą dodatkową godzinę ponad minimalne 5 bezpłatnych godzin. Głównym celem przyświecającym ustawodawcy było zniesienie barier w upowszechnieniu wychowania przedszkolnego, ze szczególnym uwzględnieniem bariery ekonomicznej.

1. Na czym to polega?

Przedszkole za 1 zł. to, jak wskazują wnioskodawcy, wyraz prorodzinnej polityki państwa. Celem wprowadzenia ustawy była chęć usunięcia barier funkcjonujących w dostępie do edukacji przedszkolnej. Wdrożone mechanizmy miały zagwarantować każdemu dziecku w wieku od 3 do 5 lat, którego rodzice wyrażą taką wolę, możliwość korzystania z wychowania przedszkolnego. Dlatego nowelizacja zmniejszyła wysokość opłat pobieranych od rodziców przez gminę za pobyt dziecka w publicznym przedszkolu.

Z dniem 1 września 2013 roku, każda dodatkowa godzina dziecka w przedszkolu – powyżej 5 bezpłatnych – kosztuje nie więcej niż 1 zł. Przed wejściem w życie ustawy, gminy mogły samodzielnie ustalać wysokość opłat pobieranych od rodziców. Istniały gminy, w których pobyt dziecka w przedszkolu powyżej 5 godzin był bezpłatny oraz takie, które ustalały stawki sięgające 3 – 4 zł za godzinę. Rozwiązanie wprowadzone przez ustawę miało na celu także ochronę rodziców przez nadmiernymi kosztami pobytu ich pociech w przedszkolach oraz ujednoliceniem stawek pomiędzy regionami.

W wielu przypadkach zmiany te spowodowały obniżenie opłat wnoszonych przez rodziców za dodatkowe godziny opieki nad dziećmi. Aby zrekompensować samorządom tę różnice, otrzymują one dotację z Ministerstwa Edukacji Narodowej. Środki te dotyczą każdego dziecka, niezależnie od tego, ile czasu spędza ono w przedszkolu. Według MEN, wysokość dotacji został skalkulowana w taki sposób, aby zmniejszyć skutki wprowadzenia niższych opłat dla rodziców, a jednocześnie umożliwić rozwój opieki przedszkolnej.

2. Korzyści oraz wady wprowadzenia nowych stawek opłat

Wprowadzenie nowych regulacji prawnych w zakresie opłat za pobyt dziecka w przedszkolu przekraczający 5 godzin, w założeniu miało przynieść wiele korzyści. Ale jak to często bywa, zmiany mają swoje zalety i wady. Nie inaczej jest i w tym przypadku.

Korzyści:

  obniżenie opłat do maksymalnie 1 zł. za godzinę opieki nad dzieckiem (powyżej 5 bezpłatnych godzin),

●  umożliwienie szerszego dostępu do opieki przedszkolnej dla dzieci z rodzin mniej zamożnych,

●  ujednolicenie stawek opłat pomiędzy regionami.

Wady:

●  dodatkowe obciążenie dla budżetu samorządowego,

●  ograniczenie możliwości organizowani dodatkowych zajęć w przedszkolu,

●  zubożenie oferty przedszkoli.

3. Dotacje z budżetu

Przed wprowadzeniem omawianych zmian, gminy ustalając samodzielnie opłaty za dodatkowe godziny pobytu dziecka w przedszkolu, mogły zwiększać wpływy do budżetu tych placówek. Dodatkowe środki pozwalały na zatrudnianie wysoko wykwalifikowanej kadry oraz organizowanie dodatkowych zajęć dla dzieci. Nowelizacja ustawy uniemożliwia takie działanie, a w ramach rekompensaty niższych wpływów z opłat wnoszonych przez rodziców, gminy otrzymują dotację z budżetu państwa. Wbrew niektórym opiniom, przedszkola nadal mogą rozszerzać swoją ofertę o różne, dodatkowe zajęcia dla dzieci, ale nie mogą one powodować podniesienia opłat dla rodziców.

Wysokość dotacji na jedno dziecko od momentu obowiązywania nowych przepisów kształtowała się następująco:

●  w 2013 roku (za okres wrzesień-grudzień) było to 414 zł.

●  w 2014 roku 1242 zł.

●  w 2015 roku 1273 zł.

●  w 2016 roku 1370 zł.

Wysokość rocznej kwoty dotacji na każde dziecko podlega waloryzacji o wskaźnik inflacji.

4. Warunki krytyczne do spełnienia

Ustawa o systemie oświaty (Dz.U.2016.0.1943) w art. 90 ust. 1 i 1b mówi o tym, że niepubliczne przedszkola mogą otrzymywać dotacje z budżetu gminy w wysokości 100% bieżących wydatków przewidzianych na jedno dziecko w przedszkolach prowadzonych przez gminę (pomniejszonych o opłaty za wyżywienie oraz korzystanie z wychowania przedszkolnego, stanowiące dochód gminy).

Warunki do spełnienia wymogów są następujące:

●  przedszkole jest zobowiązane do realizacji podstawowych programów dot. wychowania przedszkolnego

●  nauka, wychowanie i opieka musi być zapewniona przez co najmniej 5 godzin każdego dnia, ale nie może to być krócej niż czas bezpłatnego nauczania (czas ten obowiązuję w przedszkolach, które są prowadzone przez gminę)

●  podczas rekrutacji dzieci, niepubliczne przedszkole musi kierować się zasadą powszechnej dostępności,

●  wymagane jest, by placówka zatrudniała wyłącznie wykwalifikowanych nauczycieli,

●  czesne w niepublicznym przedszkolu nie powinno być wyższe niż opłaty w przedszkolach państwowych

●  niepubliczna placówka zobowiązana jest prowadzić odpowiednią dokumentację przebiegu nauczania (taką jaką prowadzą jednostki państwowe),

●  zapewni liczbę dzieci, która nie przekroczy maksymalnej liczby dzieci w przedszkolu publicznym,

●  zapewni dzieciom pomoc psychologiczno-pedagogiczną.

Niespełnienie warunków opisanych w ustawie powoduje zmniejszenie wysokości dotacji. Najniższy poziom dotacji wynosi 75% ustalonych w budżecie gminy wydatków bieżących ponoszonych na jednego przedszkolaka w przedszkolach publicznych (art. 90 ust 2b ustawy o oświacie).

Na przykładzie danych z 2016 roku, przy założeniu 100% wysokości dotacji z budżetu gminy na niepubliczne przedszkole, subwencja wyniosłaby 1370 zł. Natomiast najniższa możliwa dotacja (75%) oznaczałaby kwotę na poziomie 1027,50 zł.

5. Proces wnioskowania

Dotacje z budżetu państwa przyznawane są w ramach otwartego konkursu ofert ogłaszanego przez prezydenta miasta, burmistrza lub wójta. Aby móc do niego przystąpić, należy złożyć zobowiązanie o przestrzeganiu warunków wymienionych w ustawie o systemie oświaty wraz z podaniem liczby przedszkolaków.

____

Czy wiesz, że za 2 lata złotówka będzie obchodziła 100 lat, odkąd została wprowadzona przez marszałka Józefa Piłsudskiego? Miało to miejsce zaraz po odzyskaniu przez Polskę niepodległości. Były propozycje, żeby pieniądz nazywał się „lech” lub  „pol”, ale ostatecznie wybrano nazwę „złoty”, kierując się nawiązaniem do waluty z czasów Królestwa Polskiego. dooplacenia.pl wie, jak ważna dla przedszkoli i żłobków jest każda złotówka zapłacona terminowo przez rodziców.