Dyrektywa zabawkowa. Jakie przepisy muszą spełniać zabawki wprowadzone do obrotu w Polsce?

Zabawki to nieodłączny element wyposażenia każdej placówki dla najmłodszych. Kompletując wyposażenie żłobka, przedszkola czy świetlicy zazwyczaj zwracamy uwagę przede wszystkim na różnorodność i funkcjonalność zabawki. Tymczasem artykuły te – podobnie, jak wszystkie inne towary podlegają ściśle określonym przepisom. Z tego artykułu dowiesz się, jakie normy regulują wymagania dotyczące zabawek i na co zwracać uwagę wybierając artykuły nie tylko dla Twoich podopiecznych, ale również do domowego użytku.

Zabawki – nie tak prosto, jak myślisz!

Czym tak naprawdę jest zabawka? Chociaż spora część osób w odpowiedzi roześmiałaby się z – mogłoby się wydawać – trywialnego pytania w tak oczywistej kwestii, jednoznaczna definicja zabawki może zaskakiwać.

Przepisy definiują zabawkę jako wyrób zaprojektowany lub przeznaczony do zabawy oraz wyrób, który ze względu na swoje cechy charakterystyczne lub wygląd może być użyty do zabawy przez dzieci w wieku poniżej 14 lat. Wydaje Ci się to dość mocno zagmatwane? Być może. Taka definicja zabawki sprawia jednak, że nawet przedmioty, które nie służą typowo do zabawy mają oznaczenia wymagane dla zabawek. Dobrym przykładem mogą być tu breloki do kluczy itp.

Zagrożenia związane z zabawkami

Pomimo, że może się wydawać, że zabawki tworzone z myślą o kilkulatkach należą do jednych z najbezpieczniejszych produktów na rynku, istnieje jednak szereg zagrożeń, na które trzeba zwrócić uwagę. Są to m.in.:

  • ryzyko udławienia lub zakrztuszenia – dotyczy nie tylko zabawek posiadających małe elementy, ale także przytulanek, pluszowych misiów itp. – niedostatecznie mocny szew może spowodować wydostanie się wypełnienia na zewnątrz a to może stwarzać ryzyko połknięcia;
  • uwięźnięcie głowy/ szyi i ryzyko uduszenia – w szczególności dotyczy huśtawek, wózków itp. Tego typu zagrożenie występuje we wszystkich zabawkach, w których obecne są elementy składające itp.;
  • obrażenia fizyczne dziecka – wynikające z niedostatecznej wytrzymałości na rozciąganie, przewracanie itp. Uszkodzenie ciała dziecka może powstać również przez ostrość zakończeń czy m.in. przez zbyt dużą energię kinetyczną pocisku w zabawkach typu karabin;
  • ryzyko uszkodzenia słuchu – wywołane przez zabawki emitujące zbyt głośny dźwięk. Do tej grupy zabawek zaliczamy m.in. zabawki blisko uszne, gwiżdżące czy perkusyjne;
  • ryzyko zatrucia i/lub uszkodzenia organów wewnętrznych, zwłaszcza przełyku i żołądka – spowodowane przez łatwy dostęp do baterii. Połknięcie przez dziecko baterii może doprowadzić do niebezpiecznego wycieku.

 

Dokumentacja dotycząca zabawek – gdzie szukać informacji o wymaganiach?

Odpowiedzią na wspomniane zagrożenia są przepisy przedstawiające szczegółowe wymagania dotyczące zabawek a także wymagania dla producentów zabawek. Do głównych regulacji prawnych związanych z zabawkami należą:

Co to oznacza w praktyce: jakich oznaczeń szukać na etykiecie?

Sprawdzeniem, czy konkretna zabawka dostępna na rynku w Polsce spełnia wymagania zajmuje się Państwowa Inspekcja Handlowa. W procesie tym uczestniczy również Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów ze swoimi wyspecjalizowanymi laboratoriami. Każdy z nas ma jednak wpływ na to, czy nasi podopieczni korzystają z bezpiecznych zabawek. Dlatego też warto śledzić informacje na etykietach kupowanych przez nas produktów. Co powinno się znaleźć na opakowaniu zabawki?

  • znak CE – jest to deklaracja ze strony producenta, że zabawka pozytywnie przeszła ocenę zgodności i spełnia określone wymagania bezpieczeństwa. Takie oznaczenie powinno znaleźć się na wszystkich zabawkach. Więcej o znaku CE można przeczytać m.in. pod tym linkiem;
  • ostrzeżenia związane z wiekiem dziecka, dla którego jest przeznaczona zabawka – szczególnie ważne są oznaczenia o przeznaczeniu zabawki dla dzieci w wieku poniżej 36 miesiąca życia lub innych, ściśle określonych grup wiekowych;
  • informacje o producencie/importerze – dane producenta/importera powinny być umieszczone na etykiecie w widoczny sposób;
  • informacje, dzięki którym będzie można zidentyfikować rodzaj zabawki – a jeśli jest to niemożliwe (np. ze względu na małe rozmiary) tego typu informacje powinny być umieszczone w dokumencie dołączonym do zabawki.

Warto zwrócić także uwagę na to, czy kupowana przez nas zabawka posiada instrukcję obsługi. Oczywiście, powinna zostać ona sformułowana w języku polskim. Jeśli po sprawdzeniu etykiety i konstrukcji zabawki (np. czy nie ma ostrych zakończeń?) nadal nie masz pewności, że kupiona przez Ciebie zabawka jest w pełni bezpieczna, warto sprawdzić ją dodatkowo w internetowym systemie RAPEX (kliknij tutaj) lub w rejestrze wyrobów niezgodnych z wymaganiami, który można znaleźć na stronie Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (link: tutaj).

___

Czy wiesz, że zabawki nie mogą zawierać substancji zapachowych, które mogą wywołać reakcję alergiczną? Do tego typu substancji należą m.in. olejek werbenowy czy olejek komosowy? Ich użycie w zabawkach jest dopuszczalne, gdy są obecne w śladowych ilościach (mniej niż 100 mg/kg) a ich obecność jest niezbędna z uwagi na względy techniczne. Tymczasem  dooplacenia.pl informuje rodziców o opłatach za żłobki i przedszkola oraz dyskretnie przypomina o przeterminowanych płatnościach.

Zobacz, dlaczego potrzebujesz dooplacenia.pl w swoim przedszkolu.