Konfrontacja z przepisami: jakie kwalifikacje musi posiadać kierownik wycieczki?

Wycieczka to ciekawe urozmaicenie standardowych zajęć w szkole czy w przedszkolu. Pogoda sprzyja zabieraniu podopiecznych poza placówkę. Każdy z nas wspomina szkolne i przedszkolne wycieczki… Oglądane w dzieciństwie miejsca często wywołują bardzo przyjemne wspomnienia. Pojawiają się jednak pytania o kierownictwo wycieczki i sposobów organizowania wyjazdów z dziećmi zgodnie z przepisami. Kto może zostać kierownikiem wycieczki? Jakie są jego obowiązki? Czy trzeba ukończyć odpowiedni kurs?

Najczęściej wspominanym aktem prawnym dotyczącym organizacji wycieczek jest Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 8 listopada 2001 r. w sprawie warunków i sposobów organizowania przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki krajoznawstwa i turystyki (Dz. U. 2001 Nr 135, poz. 1516 ze zm.). Jeśli dokładnie chcesz zapoznać się z obowiązującymi przepisami na ten temat, zerknij także do:

Pod lupę bierzemy w szczególności ten pierwszy dokument. Można znaleźć w nim szczegółowe informacje dotyczące sposobu organizowania wycieczek i kwalifikacji opiekunów. A więc – do dzieła!

Cel i rodzaje wycieczek – bo nie każda wycieczka jest tą samą formą turystyki!

Chociaż może to brzmieć naprawdę zaskakująco, nie wszystkie wycieczki możemy zakwalifikować do tej samej formy turystyki i krajoznawstwa. Rozporządzenie w sprawie warunków i sposobów organizowania krajoznawstwa i turystyki wymienia następujące rodzaje wycieczek:

  • wycieczki przedmiotowe – „inicjowane i realizowane przez nauczycieli w celu uzupełnienia obowiązującego programu nauczania, w ramach danego przedmiotu lub przedmiotów pokrewnych” – będą to wszystkie aktywności związane np. z poznawaniem procesów zachodzących w przyrodzie. W naturze można obserwować np. zjawiska atmosferyczne. Sposobem uzupełnienia treści programowych może być także m.in. spacer w pobliżu przedszkola.
  • wycieczki krajoznawczo – turystyczne – w których udział nie wymaga od uczestników przygotowania kondycyjnego i umiejętności specjalistycznych”, np. poznawanie atrakcji regionu,
  • imprezy krajoznawczo – turystyczne – np. konkursy czy turnieje
  • imprezy turystyki kwalifikowanej i obozy wędrowne – „w których udział wymaga od uczestników przygotowania kondycyjnego i umiejętności specjalistycznych, w tym posługiwania się specjalistycznym sprzętem
  • imprezy wyjazdowe – np. zielone szkoły.

Wspomniany dokument precyzyjnie określa również cele wycieczek. Główne cele wycieczek to:

  • poznawanie kraju, jego środowiska przyrodniczego, tradycji, zabytków kultury i historii,
  • poznawanie kultury i języka innych państw,
  • poszerzanie wiedzy z różnych dziedzin życia społecznego, gospodarczego i kulturalnego,
  • wspomaganie rodziny i szkoły w procesie wychowania,
  • upowszechnianie wśród dzieci i młodzieży zasad ochrony środowiska naturalnego oraz umiejętności korzystania z zasobów przyrody,
  • podnoszenie sprawności fizycznej i poprawa stanu zdrowia dzieci i młodzieży,
  • upowszechnianie form aktywnego wypoczynku
  • poznawanie zasad bezpiecznego zachowania się w różnych sytuacjach.
  •  

Wycieczka: obowiązki dyrektora i nauczycieli

Zorganizowanie wycieczki zgodnie z obowiązującymi przepisami nie jest tak proste, jak mogłoby się wydawać.

Obowiązki dyrektora placówki to:

  • zatwierdzanie programu wycieczek lub imprezy wraz z listą uczestników, liczbą opiekunów oraz imieniem i nazwiskiem kierownika wycieczki,
  • wyznaczenie kierownika wycieczki lub imprezy,
  • wyrażanie zgody na pełnienie funkcji opiekuna wycieczki lub imprezy przez osobę pełnoletnią, inną niż nauczyciel (np. rodzic).

Zgodnie z przepisami odpowiedzialność za organizację wycieczki spoczywa również na nauczycielach. Jakie są ich obowiązki?

  • zbierają pisemne zgody rodziców (lub opiekunów prawnych) na udział dzieci w wycieczce lub imprezie,
  • pełnią zadania kierownika wycieczki ( należy do nich m.in.: opracowanie programu i harmonogramu wycieczki lub imprezy, opracowanie regulaminu i zapoznanie z nim wszystkich uczestników, zapewnienie warunków do pełnej realizacji programu i regulaminu wycieczki lub imprezy oraz sprawowanie nadzoru w tym zakresie a także określenie zadań opiekuna wycieczki),
  • pełnią zadania opiekuna wycieczki (należy do nich np.: sprawowanie opieki nad powierzonymi mu uczniami, współdziałanie z kierownikiem w zakresie realizacji programu i harmonogramu wycieczki/imprezy czy nadzorowanie wykonywania zadań przydzielonych uczniom).

Kierownik może być tylko jeden

Wg rozporządzenia kierownikiem wycieczki może być nauczyciel o kwalifikacjach odpowiednich do realizacji określonych form krajoznawstwa i turystyki lub inna osoba pełnoletnia, która:

  • ukończyła kurs kierowników wycieczek szkolnych,
  • jest instruktorem harcerskim,
  • posiada uprawnienia przewodnika turystycznego, przodownika lub instruktora turystyki kwalifikowanej lub pilota wycieczek.

Ważne: kierownika wyznacza dyrektor spośród pracowników pedagogicznych.

Czy osoba wyznaczona na kierownika musi posiadać kurs kierownika wycieczki?

Opinie na ten temat są mocno podzielone. Bardzo często dyrektorzy obawiają się bezprawnego postępowania a nie mając zdolności do interpretowania przepisów wysyłają pracowników na specjalistyczne kursy. Te wątpliwości może rozwiać najnowszy projekt MEN, który zakłada likwidację możliwości pełnienia funkcji kierownika wycieczki przez osobę inną niż nauczyciel (więcej na ten temat przeczytasz np. tutaj).

Warto zauważyć także, że już same kursy są mocno zróżnicowane – nie tylko w ilości godzin koniecznych do uzyskania zaświadczenia o odbyciu tego typu szkolenia, ale i w formie. Coraz częściej kwalifikacje można uzyskać nawet za pomocą szkolenia online, które można odbyć np. w weekend.

____

Czy wiesz, że do najbardziej popularnych kierunków wakacyjnych podróży Polaków przoduje Grecja, Bułgaria i Hiszpania? Na 4. miejscu w rankingu podróży w sezonie maj – sierpień 2017 znajduje się Turcja, a na 5. – Egipt. Tymczasem dooplacenia.pl skutecznie informuje rodziców o opłatach za żłobki i przedszkola oraz dyskretnie przypomina im o przeterminowanych płatnościach. 

Zobacz, dlaczego potrzebujesz dooplacenia.pl w swoim przedszkolu.