Wdech i wydech: kilka słów o oddechu. Dlaczego warto wprowadzić ćwiczenia oddechowe do codziennej pracy z dziećmi?

Jest tak naturalny dla człowieka, że na co dzień zupełnie o nim zapominamy. O konieczności prawidłowego oddychania przypominamy sobie często dopiero wtedy, gdy wchodzimy do dusznego pomieszczenia czy wtedy, gdy wymaga tego stan zdrowia. Tymczasem prawidłowego oddechu trzeba naprawdę długo się uczyć. Warto rozpocząć pracę nad własnym oddechem już w wieku przedszkolnym. Jak to zrobić, dlaczego to takie ważne i jakie ćwiczenia oddechowe można wprowadzić w trakcie przedszkolnych zajęć?

Wpływ ćwiczeń oddechowych na rozwój dzieci

Jak wiadomo, oddech jest konieczny do prawidłowego rozwoju (nie tylko) dzieci. Poprawne wykonywanie wdechów i wydechów ma wpływ nie tylko na organy wewnętrzne, ale także na proces mówienia. Dziecko, które „źle” oddycha może często zacinać się w trakcie wypowiedzi, mówić zbyt głośno lub zbyt cicho czy też „urywać” poszczególne słowa. Oddech ma duże znaczenie dla:

  • wyrobienia odpowiednio długiego wydechu i wdechu, które umożliwiają dostosowanie tempa oddychania do wypowiedzi. Zapobiegają mówieniu na wdechu i kształtują fazę wydechową;
  • kształtowania ruchów przepony – oddychania przeponowego trzeba się nauczyć. Ćwiczenia w przedszkolu pomagają „od małego” poprawnie oddychać;
  • pojemności płuc – odpowiednie ćwiczenia oddechowe pomagają zwiększyć pojemność płuc i uczą, jak „magazynować” powietrze w płucach. Niepoprawny wdech może sprawić, że organizm jest dotleniony tylko w minimalnej części. Podobnie, niepoprawny wydech może spowodować wypuszczenie z płuc tzw. „zapasowego” powietrza.
  • układu nerwowego dzieci – prawidłowe oddychanie umożliwia dotlenienie organizmu, co przekłada się na funkcje życiowe dziecka, np. trudności w koncentracji,
  • poprawnej postawy i napięcia mięśni – chodzi tutaj nie tylko o wyprostowaną postawę dziecka, ale także i mięśnie brzucha czy twarzy. Zbyt zwiotczałe mięśnie policzkowe mogą np. powodować problemy z jedzeniem.

Ćwiczenia oddechowe w przedszkolu – jak to zrobić?

Gdy tylko zauważymy, że dziecko ma problem z oddychaniem lub jego mowa wskazuje, że tak zwany aparat artykulacyjny nie rozwija się prawidłowo, warto skierować je na konsultację logopedyczną. Niestety, nawyki z dzieciństwa mogą utrwalić się w przyszłości. Praca z logopedą na pewno pomoże dziecku nauczyć się poprawnej wymowy, oddychania przeponowego i utrzymania poprawnej postawy ciała.

W przedszkolu można jednak wprowadzić krótkie ćwiczenia oddechowe, które będą wspierać ogólny rozwój wszystkich dzieci. O czym trzeba pamiętać?

  • Ćwiczenia oddechowe powinny mieć miejsce przed lub 2 – 3 godziny po jedzeniu – mięśnie, które angażują się w proces oddychania są wtedy rozluźnione. Pamiętajmy o odpowiedniej postawie – najłatwiej wykonywać je na leżąco lub na stojąco;
  • Pomieszczenie, w którym wykonujemy ćwiczenia oddechowe powinno być dobrze wentylowane – można wykonywać je przy otwartym oknie lub w przewietrzonej sali;
  • Aby efekty były naprawdę widoczne, ćwiczenia oddechowe trzeba wykonywać systematycznie. Pamiętajmy jednak o tym, że ćwiczenia z oddechu nie powinny trwać zbyt długo – dzieciom (zwłaszcza początkującym) może np. zakręcić się w głowie. Wystarczy dosłownie kilka minut ćwiczeń oddechowych dziennie – ważne, aby wdechy i wydechy ćwiczyć każdego dnia.
  • Bez kataru – jeśli jama nosowa jest zatkana, wykonywanie ćwiczeń oddechowych nie ma większego sensu. Przed ćwiczeniami trzeba oczyścić lub udrożnić mały nosek;
  • Stopniowanie trudności – ćwiczenia oddechowe to nauka jak każda inna. Zaczynajmy zatem od prostych ćwiczeń, które będzie w stanie wykonać każde dziecko.

Przykłady prostych ćwiczeń oddechowych dla każdego dziecka

Ilość ćwiczeń oddechowych, które możemy wykonać z dziećmi jest naprawdę olbrzymia. Czasem te ćwiczenia są tak proste, że nawet mogłoby nie przyjść do głowy, że można je wykorzystać w nauce poprawnego oddechu! Oto kilka propozycji:

  • dmuchanie na własną grzywkę – to doskonałe ćwiczenie oddechowe! Jeśli maluch nie ma grzywki, można przykleić do czubka nosa niewielki kawałek papieru. Dziecko stara się dmuchać w papierek tak, aby ten nie opadł;
  • ruchoma plama – na papierze zostawiamy kleksa lub plamę z farby. Dziecko za pomocą słomki tworzy na kartce ciekawy obrazek;
  • dmuchanie na papierowe łódeczki umieszczone w misce z wodą – zabawa dla małego marynarza. Jeśli miska jest duża, możemy zorganizować nawet wyścigi małych łódeczek;
  • puszczanie baniek mydlanych – zabawa doskonale znana nam z dzieciństwa to także nauka oddechu. Kto wykona największą bańkę? A później najmniejszą? Jakie kształty przypominają poszczególne bańki? Zabaw z wykorzystaniem baniek mydlanych jest naprawdę sporo!
  • gwizdanie, gra na flecie, harmonijce czy trąbce;
  • zabawy fonacyjne – udawanie różnych dźwięków, np. syczenia węża, jazdy samochodem, płaczu dziecka czy muczenia krowy;
  • wiatraczki – dzieci dmuchają w wiatraczki. Wygrywa to dziecko, którego wiatrak kręci się najdłużej;
  • połączenie ćwiczeń oddechowych z ćwiczeniami ruchowymi – np. podnoszenie rąk na wdechu i powolne opuszczanie ich na wydechu.

A Wy, pamiętacie o ćwiczeniach oddechowych w trakcie swoich zajęć?

___

Czy wiesz, że dorosły człowiek oddycha średnio 10-12 razy na minutę? Pies – 15 razy na minutę, a żółw… jedynie 3 razy w ciągu minuty! Tymczasem dooplacenia.pl skutecznie poinformuje rodzicom o opłatach za żłobki i przedszkola oraz dyskretnie przypomni im o przeterminowanych płatnościach.

Zobacz, dlaczego potrzebujesz dooplacenia.pl w swoim przedszkolu.