Znaczenie dziecięcych rysunków. Jak odczytywać kolory, kreskę, wizerunki i lokalizację poszczególnych elementów?

Trudno wyobrazić sobie przedszkole bez prac plastycznych z udziałem podopiecznych. Rysunki kilkulatków to świetny sposób na rozwój ich wyobraźni, kształtowanie motoryki małej czy pobudzanie do kreatywnego myślenia. Chociaż ocenianie małych „dzieł sztuki” czasem może być naprawdę niesprawiedliwe, ciężko od tego uciec. Interpretacja dziecięcych rysunków może stanowić nie lada problem dla nauczycieli i opiekunów. Tymczasem, to właśnie dziecięce rysunki mogą także sygnalizować dorosłym problemy rozwojowe dziecka czy informować ich o problemach z emocjami czy rzucać nowe światło na sytuację rodzinną dziecka. Jak odczytywać obrazki tworzone przez najmłodszych?

Dlaczego rysunek dziecka jest tak ważny?

  • poprzez rysunek dziecko pokazuje własne emocje, przedstawia sytuacje, które trudno mu opisać słowami,
  • przekazują informację o sytuacji rodzinnej dziecka,
  • pozwalają dotrzeć do dziecka w „głębszy” sposób, nawiązać z nim lepszy kontakt,
  • dziecięce rysunki są wykorzystywane w testach inteligencji i psychoterapii.

Zmiany w rysunku dziecka = informacja o rozwoju podopiecznych

Ewolucja dziecięcego rysunku jest czymś tak samo naturalnym, jak nauka chodzenia czy mówienia. Jak zmieniają się kształty, kolory i lokalizacje przedstawionych na rysunku elementów?

  • 1. etap : bazgranie – kształty, które pojawiają się na kartce są nieregularne, nie mają właściwie żadnego sensu, często przybierają postać plam. Maluch odczuwa przyjemność z samego rysowania a nie z faktu, że coś konkretnego pojawiło się na rysunku;
  • 2. etap: okręgi – jeszcze przed ukończeniem 2. roku życia dziecko zaczyna rysować spiralne kształty bez odrywania ręki od podłoża
  • 3. etap : pierwsze przedstawienie rzeczywistości – w wieku ok. 2 lat dziecko zaczyna odrywać rękę od podłoża. Podejmuje pierwsze próby przedstawienia na rysunku rzeczywistych przedmiotów
  • 4. etap: ludziki – symboliczne przedstawienie człowieka w bardzo prosty sposób za pomocą kółek i kresek przypada zwykle na 3. rok życia. Dziecięcy ludzik zmienia się wraz z rozwojem malucha.
  • 5. etap : widzę i wiem – od ok. 5 roku życia dziecko przedstawia na rysunku nie tylko to, co widzi, ale również to, o czym wie. Powoli zaczyna rysować przezroczyste okna wewnątrz budynków, umieszczać w środku meble itp.

Co i jak interpretować na dziecięcych rysunkach?

Analizując dziecięcy rysunek możemy naprawdę sporo dowiedzieć się o nim samym. Pod uwagę warto wziąć jednak nie tylko przedstawione na obrazku elementy, ich rozmieszczenie czy grubość kreski. Interpretacja może być całkiem błędna np. wtedy, gdy dziecko ma bardzo ograniczony wybór kolorów (a kolory przecież również mają swoją symbolikę!). Które elementy dziecięcych rysunków stanowią podstawę interpretacji? Kluczem do rozwiązania tej dziecięcej zagadki może być odpowiedź na kilka pytań:

  • co?

To nie zawsze jest takie oczywiste… Rozmowa na temat rysunku dziecka to doskonały pretekst do nawiązania nawet z nowo poznanym maluchem bliższej więzi. Nawet kilka prostych kresek może w przybliżony sposób wyrażać rzeczywistość malucha 😉

  • gdzie?

Wbrew pozorom, umieszczenie elementów na rysunku w konkretnej części kartki ma bardzo duże znaczenie. Kartkę symbolicznie można podzielić na kilka części: górna część, na której często pojawia się niebo oznacza świat duchowy; dolna część – świat materialny. Lewa strona rysunku symbolizuje przeszłość, ale i np. relacje z matką; z kolei prawa strona to symbol przyszłości i relacji z ojcem. Wg Sylvie Chermet – Carroy umieszczenie ludzików wyłącznie po lewej stronie kartki świadczy o bardzo bliskiej relacji dziecka z matką.  „Czytając” dziecięce rysunki możemy odkryć ich sposób postrzegania świata, pragnienia i lęki.

  • jak?

Odpowiedzią na pytanie „jak coś jest narysowane?” może być zarówno grubość dziecięcych kresek, jak i kształt elementów na rysunku. Np. grube linie (takie, które niemalże dziurawią kartkę) świadczą o silnych emocjach (np. gniew, gwałtowność). Podobnie, dziecko łagodne i czułe rysuje delikatnie zakrzywione linie a kąty świadczą o waleczności, energii i silnej woli. Rysunek powinien składać się i z takich, i z takich kształtów i kresek – np. zdecydowana przewaga kątów na rysunku może świadczyć o silnym, czasem nawet agresywnym charakterze. Podobnie, częste korzystanie z gumki do ścierania i poprawianie własnego rysunku może świadczyć o braku pewności siebie u dziecka. Niebagatelne znaczenie ma również m.in. wygląd poszczególnych części ciała u ludzików

  • jakie?

Kolory mają bardzo duże znaczenie w rysunkach najmłodszych. Jak je interpretować? Czerwień, która często dominuje w obrazkach tworzonych przez kilkulatków świadczy o potrzebie ruchu; jest to kolor pobudzający, który czasem może też świadczyć o gniewie. Niebieski to z kolei symbol wrażliwości, delikatności i odpoczynku. Kolor żółty symbolizuje radość a czarny – smutek itp.

 

Ten artykuł powstał na podstawie książki Sylvie Chermet – Carroy pt. „Zrozum rysunki dziecka, czyli jak interpretować rysunki małych dzieci”. We wspomnianej książce można znaleźć wiele ciekawych przykładów interpretacji dziecięcych rysunków. Pamiętajmy jednak, że nie każde dziecko wpisuje się w ten utarty schemat a więc ocena nie zawsze będzie jednoznaczna. W tej kwestii bardzo łatwo można popełnić błąd… Jeśli masz wątpliwości co do rysunków podopiecznych – warto skonsultować się z przedszkolnym psychologiem lub rodzicami. O ciekawym podejściu do oceniania i interpretacji dziecięcych rysunków możesz również przeczytać w innym artykule na naszym blogu („Oceniać czy nie oceniać, czyli jak traktować dziecięce ‘dzieła sztuki’?”)

___

Czy wiesz, że autorem najdłuższego rysunku na świecie jest Edmund Chen? Jego dzieło mierzy sobie aż 601,255 m.  Tymczasem dooplacenia.pl skutecznie poinformuje rodzicom o opłatach za żłobki i przedszkola oraz dyskretnie przypomni im o przeterminowanych płatnościach.

Zobacz, dlaczego potrzebujesz dooplacenia.pl w swoim przedszkolu.