Błędy wychowawcze i ich konsekwencje – sprawdź, czy dobrze wychowujesz dzieci!

Każde dziecko jest inne, dlatego też każde potrzebuje indywidualnego podejścia rodzica/nauczyciela. Niestety często okazuje się, że brak wiedzy czy negatywne doświadczenia rodzinne powodują, że stosujemy metody wychowawcze, które nie tylko nie przynoszą żadnych rezultatów, ale powodują przykre konsekwencje w funkcjonowaniu społecznym i emocjonalnym dziecka. Sprawdź, jakie są najczęściej popełniane błędy wychowawcze nauczycieli i ich konsekwencje!

Błędy wychowawcze i ich konsekwencje: bezwzględne posłuszeństwo

Warto wiedzieć, że nadmierna dyscyplina panująca w domu czy w szkole, budzi w dziecku poczucie strachu. Kontrolowanie dziecka na każdym kroku i tworzenie w nim obowiązku bezwzględnego posłuszeństwa powoli czyni relację wychowawczą pozbawioną swobody i radości. Dziecko z czasem staje się uległe i przyjmuje postawę podporządkowaną. Zamierzony efekt wydaje się być osiągnięty, ponieważ dziecko raczej nie będzie sprawiało problemów wychowawczych.

Niestety, nie wynika to jednak ze zrozumienia, że osoba dorosła pragnie dla niego dobra, ale z lęku. Dziecko wie, że będąc posłusznym osobie dorosłej uniknie przykrych konsekwencji negatywnych zachowań. Jest to nieskuteczne wychowanie, ponieważ powoduje w dziecku negatywne zmiany zachowawcze.

Dziecko, które wyrasta w takim szablonie zachowań, w przyszłości będzie przyjmować postawę uległą wobec każdej osoby, która będzie posiadała silny charakter. Pierwszą reakcją na bodziec dominacji ze strony innych, będzie podporządkowanie się.

Błędy wychowawcze i ich konsekwencje: wyręczanie

Czasami miłość względem dziecka objawiać się może poprzez wyręczanie go w różnych sytuacjach czy podejmowanych działaniach, nie jest to to jednak do końca świadome rodzicielstwo. Nierzadko również częsty błąd wychowawczy nauczycieli. Dziecko nie jest uczone w tym przypadku odpowiedzialnego wypełniania swoich obowiązków, tj. porządkowania własnego pokoju, odrabiania prac domowych etc. Rodzic/nauczyciel biegnie do niego pospiesznie z odpowiedzią na każdą jego potrzebę.

Choć nie brakuje tutaj szczerych i dobrych chęci ze strony wychowawcy, takie zachowanie czyni jednak dziecko zależnym. W przyszłości objawiać się to może w braku odpowiedzialności i samodzielności, niechęci do podejmowania wiążących decyzji. Dziecko, które stało się ofiarą nadopiekuńczości w przyszłości będzie również źle znosiło nawet drobne trudności czy porażki.

Błędy wychowawcze i ich konsekwencje: ograniczanie zachowań spontanicznych

Zapewne nie raz spotkaliście się z dziećmi, które zadają milion pytań na sekundę i są ciekawe świata. Nie zawsze jednak w różnych środowiskach wychowawczych jest to akceptowane. Dzieci, które wykazują dużą aktywność często są strofowane i “uspokajane”. Dzieje się tak prawdopodobnie dlatego, że dzieci te wymagają od osoby dorosłej zainteresowania i uwagi. Ograniczanie spontaniczności dziecka i próby wyciszenia go, sprawiają, że rodzi się w nim poczucie odrzucenia. Dziecko im więcej odbiera negatywnych komunikatów dotyczących jego aktywności, tym bardziej pielęgnuje w sobie poczucie niekochania i braku akceptacji.

Błędy wychowawcze i ich konsekwencje:  brak konsekwencji

Brak zasad i konsekwencji powoduje, że dziecko stopniowo będzie przesuwało granice cierpliwości wychowawcy. Dziecko zauważając, że za swoje negatywne zachowania nie ponosi odpowiedzialności zaczyna “wypróbowywać” rodzica/nauczyciela w różnych sytuacjach. W procesie wychowawczym przejmuje niejako kontrolę i stopniowo poszerza granice swojej władzy. Świadome rodzicielstwo polega na pozwoleniu, by dziecko poniosło konsekwencje własnego zachowania i decyzji. Jest to bardzo ważne, ponieważ dzięki temu uczy się jakie są granice pomiędzy tym co jest dobre, a co jest złe.

Błędy wychowawcze i ich konsekwencje: brak kontroli nad emocjami

Jeśli dziecko staje się widzem niekontrolowanych zachowań rodzica/nauczyciela (np. krzyk, szarpanie, przekleństwa) dostaje komunikat, że jest to sposób na rozwiązanie własnych negatywnych emocji. Nic więc dziwnego, że w sytuacjach, które okażą się dla niego trudne lub silnie stresujące będzie reagować w podobny sposób, jaki zaobserwowało. Dziecko, które nie nauczy się kontrolowania własnych emocji może być również skazane na brak akceptacji ze strony rówieśników.

Błędy wychowawcze i ich konsekwencje: wygórowane oczekiwania

Nie bez powodu mówi się niekiedy, że dziecko jest obrazem ambicji osób dorosłych. Zbyt częste stawianie dziecku wygórowanych oczekiwań – np. aby było najlepszym uczniem, ma bardzo niekorzystny wpływ na jego samoocenę. W dziecku budzi się poczucie winy i musi ciągle zmagać się z myślą, że jest niewystarczające. Powoduje to fałszywy obraz miłości, którą rozumie jako spełnienie oczekiwań rodziców/nauczyciela. Dziecku wydaje się, że kiedy nie sprosta wymaganiom, które zostały mu postawione, zostanie odrzucone.

Błędy wychowawcze i ich konsekwencje: Liczne komplementy i pochlebstwa

Czasami zdarza się, że rodzice/wychowawcy chcą wyegzekwować dobre zachowanie dziecka poprzez liczne komplementy. Choć początkowo ta metoda może działać, na dłuższą metę jest to jednak wychowanie nieskuteczne. Dziecko w ten sposób uczy się interesowności. W momencie złego zachowania obiecuję być posłuszne, jednak po danej obietnicy powtarza swoje zachowanie obserwując, w jaki sposób osoba dorosła zareaguje. Niestety zbyt często dzieci wychowywane w klimacie zachwytów i pochlebstw (pozbawionych konstruktywnej krytyki), stają się egoistyczne i wykorzystują “za dobre” serce rodzica/nauczyciela.


Poznałaś/eś w skrócie podstawowe błędy wychowawcze i ich konsekwencje. Pamiętaj, że jako wychowawca całe życie będziesz uczył się jak dobrze współpracować ze swoimi pociechami 🙂 Nie jest możliwym wyzbycie się wszystkich błędów wychowawczych i ich konsekwencji, ale dużą pomocą może okazać się poszerzenie swojej wiedzy z zakresu skuteczności technik wychowawczych. Ważne jest, byś jako wychowawca zawsze podejmował wysiłek doskonalenia siebie i nie poddawał się, kiedy zauważysz, że popełniłeś błąd. Wychowanie jest przygodą, która rozwija nie tylko dziecko, ale również Ciebie! 🙂

___

Czy wiesz, że maluchy, które często oglądają telewizję, rozumieją o wiele mniej słów niż te, które w ogóle tego nie robią? Naukowcy z Seattle przebadali dzieci w wieku od dwóch miesięcy do czterech lat. Policzyli, że rodzice, którzy rozmawiają i bawią się ze swoimi pociechami, np. układając klocki na podłodze, wypowiadają do nich średnio 941 słów, a ci, którzy sadzają maluchy przed telewizorem, aż o 770 słów mniej!