Kompetencje kluczowe w nauczaniu przedszkolnym. Znasz je wszystkie?

W środowisku nauczycielskim dość często mówi się o kompetencjach kluczowych przedszkolaka a nawet ucznia klas 1-3. Choć ten termin brzmi niezbyt skomplikowanie, pod sformułowaniem „kompetencje kluczowe w nauczaniu” kryje się naprawdę wiele. Co ciekawe, kompetencje kluczowe dotyczą nie tylko przedszkolaków i uczniów – wspomina o tym nawet… Zalecenie Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie kompetencji kluczowych w procesie uczenia się przez całe życie. Dziś demaskujemy ten zwrot w odniesieniu do podopiecznych Twojego przedszkola i krok po kroku analizujemy, co tak naprawdę kryje się pod pojęciem kompetencji kluczowych!

Kompetencje kluczowe w nauczaniu przedszkolnym i szkolnym: 8 filarów

Kluczowe kompetencje w przedszkolu to – skrótowo rzecz ujmując – najważniejsze kierunki, w których dziecko powinno się rozwijać już w przedszkolu i na etapie edukacji wczesnoszkolnej. Kompetencje kluczowe w nauczaniu ułatwiają proces przyswajania wiedzy w kolejnych latach, ale nie tylko. To połączenie umiejętności, postaw i zdobytej w trakcie procesu edukacji wiedzy, która pomaga zachować się stosownie do sytuacji.

Bez nadużycia możemy więc stwierdzić, że kompetencje kluczowe w nauczaniu przedszkolnym i wczesnoszkolnym to prawdziwy fundament, na którym budujemy sposób postępowania dorosłego człowieka. Na ten aspekt kompetencji kluczowych zwraca uwagę Zalecenie Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie kompetencji kluczowych w procesie uczenia się przez całe życie z dnia 18 XII 2016 r.

Ale zaraz, zaraz… co Unia Europejska ma do kompetencji kluczowych w nauczaniu przedszkolnym?

Wydaje Ci się, że ten dokument jest w ogóle niezwiązany z funkcjonowaniem przedszkoli i edukacją wczesnoszkolną? Nic bardziej mylnego!

We wspomnianym rozporządzeniu jest mowa o tym, że państwa członkowskie Unii Europejskiej powinny wspierać rozwój kompetencji swoich obywateli w różnych dziedzinach – począwszy od kompetencji społecznych i osobistych, przez kompetencje dotyczące przedsiębiorczości aż po kompetencje językowe. To właśnie na bazie tego dokumentu stworzono kluczowe kompetencje w nauczaniu najmłodszych. Oto 8 najważniejszych filarów kompetencji kluczowych w przedszkolu:

• porozumiewanie się w języku ojczystym,

• porozumiewanie się w języku obcym,

• kompetencje informatyczne,

• kompetencje matematyczne i naukowo-techniczne,

• kompetencje społeczne i obywatelskie,

• kompetencje informatyczne,

• przedsiębiorczość i inicjatywa,

• ekspresja kulturalna i budowanie świadomości.

W dalszej części naszego artykułu znajdziesz kilka sposobów na wspomaganie rozwoju Twoich podopiecznych. Aby ułatwić Ci dostrzeżenie różnić pomiędzy poszczególnymi kompetencjami kluczowymi odpowiednio podzieliliśmy kolejne akapity.

Kompetencje kluczowe w nauczaniu przedszkolnym: porozumiewanie się w języku ojczystym i obcym

Wspomaganie rozwoju mowy w języku ojczystym i obcym można przeprowadzić na wiele sposobów. Oto kilka wybranych propozycji:

• odtwarzanie ról (odgrywanie scenek – np. drama czy teatrzyk kukiełkowy);

• udział podopiecznych w apelach i przedstawieniach, wycieczki : spektakle teatralne itp.;

• ćwiczenia wspierające syntezę słuchowo – wzrokową i pobudzanie zainteresowanie literami – m.in. kreślenie szlaczków czy elementy globalnego czytania w przypadku młodszych dzieci;

• piosenki i wierszyków w języku ojczystym i obcym;

• poznawanie prostych zwrotów w języku obcym.

Kompetencje kluczowe: informatyczne, matematyczne i naukowo – techniczne

Wzbudzanie zainteresowania przyrodą, matematyką i innymi naukami ścisłymi od początku edukacji ma bardzo duże znaczenie dla rozwoju małego człowieka. Do rozwoju tych kompetencji kluczowych zaliczymy m.in.:

• kąciki w salach – np. kącik przyrodniczy, kącik majsterkowicza – wszystko, gdzie dzieci mogą poznać podstawowe narzędzia czy zjawiska występujące w przyrodzie,

• zajęcia matematyczne – przeliczanie, odważanie, zabawy wykorzystujące klasyfikację,

• warsztaty wykorzystujące matę matematyczną – „kodowanie na dywanie”,

• eksperymenty – fizyczne, chemiczne (np. „hodowla” kryształków z soli) a nawet… kulinarne.

Kompetencje kluczowe w nauczaniu przedszkolnym: przedsiębiorczość, inicjatywa, kompetencje społeczne i obywatelskie

Przejawami kształcenia postaw obywatelskich i rozwijania kompetencji społecznych najmłodszych są m.in.:

• codzienne zabawy w sali i na placu zabaw – tak zwane „zabawy dowolne”;

• eksperymenty i zabawy , w których maluchy wykazują własną inicjatywę – np. wydzieranie, klejenie, malowanie itp.;

• wycieczki i spacery krajoznawcze;

• praca w grupach – nauka wspólnego działania i rywalizacji;

• konkursy;

• warsztaty – plastyczne, kulinarne, sportowe itd.

Ekspresja kulturalna i budowanie świadomości jako kompetencje kluczowe w przedszkolu

W przedszkolu i klasach 1-3 rozwój ekspresji kulturalnej może nastąpić np. poprzez :

• uczestnictwo dzieci w przedszkolnych i szkolnych uroczystościach – apelach, przedstawieniach, koncertach;

• warsztaty taneczne i zajęcia ze śpiewu;

• uczestnictwo w akcjach dla przedszkoli, konkursach międzyprzedszkolnych.

A jak to wygląda u Was? Dajcie znać, które kompetencje kluczowe w nauczaniu przedszkolnym i wczesnoszkolnym uważacie za najistotniejsze!