Co robić, kiedy dziecko skarży? Zobacz jakie mamy sposoby na małego skarżypytę!

Problem skarżenia wśród dzieci nie jest niczym nowym. Zawsze w każdej klasie znajdzie się kilkoro dzieci, które będą życzliwie przypominać wychowawcy o panującej niesprawiedliwości. Co robić, kiedy dziecko skarży? Jak zrozumieć dziecko i uświadomić błędną postawę?

Dlaczego dziecko skarży?

Dzieci, które skarżą są zazwyczaj postrzegane jako złośliwe i samolubne. Oczywiście jest to pewna “zewnętrzna” strona zachowania. Zazwyczaj pod płaszczem życzliwego donoszenia na innych kryje się zupełnie zaskakująca przyczyna. Dziecko, które nagminnie skarży na rodzeństwo czy swoich rówieśników często robi to ponieważ chce się dowartościować i udowodnić, że jest lepsze od innych. Związane jest to z niezaspokojoną potrzebą akceptacji, przynależności i miłości. Dziecko szuka uwagi u osób dorosłych, ponieważ to one stanowią dla niego największy autorytet. Inną przyczyną, która kształtuje postawę małego skarżypyty jest nieumiejętność poradzenia sobie w sytuacjach konfliktowych. Dziecko chcąc wymierzyć sprawiedliwość posługuje się rękami osób dorosłych. Czasami też wynika to z chęci zemsty. Jeśli dziecko nie potrafi porozumieć się z rówieśnikami, skarży na innych, aby w ten sposób udowodnić, że ma rację.  

Skutki skarżenia

Dziecko, które skarży bardzo szybko przez swoją postawę zniechęca do siebie innych. Rówieśnicy, których dosięgła ręka sprawiedliwości dziecka skarżącego bardzo szybko będą chcieli uczynić go kozłem ofiarnym grupy. Postawa nielojalności wobec rówieśników jest bardzo szybko zauważona przez dzieci. Równie szybko dziecko skarżące otrzyma miano lizusa, kabla czy pupilka nauczycielki. Nawet jeśli dziecko zmieni swoją postawę, nie będzie mu łatwo odbudować dobre relacje z innymi dziećmi. Istotne jest, by widząc dziecko o tendencjach do skarżenia odpowiednio reagować.

Oczekiwania dziecka

Dziecko szukając sprawiedliwości ucieka się w pierwszej kolejności do rodziców i wychowawców. Wie, że kiedy dzieje się mu krzywda, osoba dorosła stanie w jego obronie. Bynajmniej tego oczekuje jako dziecko. Kiedy jednak spotyka się z inna reakcją niż wysłuchanie i wsparcie – może czuć się jeszcze bardziej skrzywdzone niż wcześniej. Nie ważne jaka jest przyczyna konfliktu. Nawet jeśli wina stoi po stronie dziecka, które skarży, powinno być ono cierpliwie wysłuchane i potraktowane na poważnie.

Reakcja rodziców i wychowawców

Z uwagi na to, że zazwyczaj informacje, których udziela nam dziecko skarżące mają pewną wartość (np. w przypadku wychowawców, którzy nie zawsze są w stanie dostrzec każdą sytuację, która ma miejsce w klasie), nie zawsze dajemy dziecku szansę na zmianę postawy. Zazwyczaj jako nauczyciele i rodzice “bierzemy sprawy w swoje ręce” i samodzielnie rozwiązujemy konflikt za dzieci. Czasami też, kiedy skargi ze strony dziecka pojawiają się dość często, z czasem przestajemy zwracać na nie uwagę.

Co robić, kiedy dziecko skarży?

Jak to w wychowaniu bywa, nim zareagujemy na określone zachowanie dziecka, wpierw dobrze jest zastanowić się, jakie postawy kształtuje w dziecku nasza reakcja. Skarżenie dziecka może mieć różne podłoże, dlatego warto pamiętać, aby:

Wysłuchać

Jeśli dziecko skarżąc na inne dzieci, chce wzmocnić swoją wartość, to zbycie go lub ignorancja ze strony wychowawcy czy rodzica nie rozwiąże problemu. Nie zakładaj, że to co dziecko chce Ci przekazać jest bezwartościowe. Z powodu szacunku dla niego i miłości wysłuchaj cierpliwie, co ma Ci do powiedzenia. Nie zbywaj dziecka i nie przerywaj jego wypowiedzi, chcąc go uprzedzić.

Zrozumieć

Dziecko, które skarży wciela się w rolę strażnika sprawiedliwości. W praktyce wychowawczej często jednak widzimy, że nie zawsze to z czym do nas przychodzi faktycznie jest problemem. Jeśli zauważymy, że dziecko zgłasza nam sytuacje, które w rzeczywistości nie stanowią dla nikogo żadnego zagrożenia, możemy wspomóc się pytaniami skierowanymi do dziecka: “A dlaczego mi to mówisz?”, “Gdzie zauważasz problem?”. Dajmy czas dziecku, aby spokojnie zastanowiło się nad odpowiedzią. Ten sposób, może pomóc dziecku odkryć, że to z czym przychodzi właściwie nie jest niczym istotnym i wartym uwagi lub niewłaściwie zinterpretowało zaistniałą sytuację.

Uczyć

Jeśli dziecko skarży, ponieważ nie potrafi samodzielnie poradzić sobie z problemem jaki go spotkał w gronie rówieśników – nie wzmacniaj jego nieumiejętności. Kiedy dziecko przyjdzie do Ciebie ze skargą wykorzystaj to jako wspaniałą okazję do tego, aby mogło nauczyć się samodzielnie rozwiązać konflikt. Oczywiście jeśli sprawa jest poważna, powinien zainterweniować wychowawca, ale nie oszukujmy się – często zdarza nam się rozwiązywać problemy dzieci, z którymi mogłyby uporać się same. Podczas rozmowy z dzieckiem możesz zapytać: “Masz jakiś pomysł na rozwiązanie tego problemu?”.

Dawać przykład

Jeśli spór dotyczy większej ilości dzieci, warto jest zebrać wszystkich, których dotyczy konflikt. Jeśli widzisz, że dzieci nie wiedzą jak rozwiązać konflikt, który jest między nimi, pokaż im w jaki sposób to zrobić. Pozwól, aby każde dziecko powiedziało jak sytuacja wyglądała z jego perspektywy oraz jak się w tej sytuacji poczuło. Następnie zapytaj wszystkie dzieci, co mogłyby zrobić, aby poradzić sobie z tym problemem. Wybierzcie opcję, która będzie najlepszym rozwiązaniem dla wszystkich. W sytuacji, kiedy pojawi się następny konflikt, zapytaj dzieci czy pamiętają jak poradziliście sobie wspólnie z poprzednim problemem. Przypomnij dzieciom krótko, co powinny zrobić, kiedy chcą dojść do porozumienia oraz daj im czas, aby samodzielnie mogły rozwiązać sytuację konfliktową.

Nie zachęcać  do skarżenia

Często spotykaną metodą jest zachęcanie dziecka, aby przychodziło do nas, w każdej sytuacji kiedy dzieje się coś złego. Oczywiście z jednej strony wydaje się, że jest to poprawny komunikat, ponieważ daje dziecku do zrozumienia, że jesteśmy otwarci, by je wspierać. Z drugiej jednak strony jest to jednocześnie informacja, że tylko my jesteśmy w stanie prawidłowo rozwiązać konflikt i jedynie obecność osoby dorosłej daje dziecku poczucie bezpieczeństwa. Dobrze jest wyważyć odpowiednio informacje kierowane do dziecka. Niech wie, że posiada umiejętności, by samodzielnie radzić sobie z problemami. Kiedy jednak będzie czuło się całkowicie bezradne – może poprosić o pomoc osobę dorosłą.

_ _ _
Tymczasem dooplacenia.pl informuje rodziców o opłatach za żłobki i przedszkola i dyskretnie przypomina o przeterminowanych płatnościach.

Zobacz, dlaczego potrzebujesz dooplacenia.pl w swojej placówce.