Brak motywacji u dziecka – jakie są jego przyczyny? Jak pracować z dzieckiem, któremu się nie chce?

Kształtowanie osobowości dziecka nie należy do najprostszych. Chcąc dobrze wychować dziecko pragniemy przekazać mu najważniejsze wartości i wypracować w nim odpowiednie podejście do życia. Co jednak, jeśli dziecko nie wykazuje chęci? Brak motywacji u dziecka wbrew pozorom nie jest rzadkością. Dzisiaj podpowiemy jak wspólnie z wychowankiem pracować nad wewnętrzną motywacją.

Nie chcę / nie będę tego robić / daj mi spokój

Czasem, kiedy napotykamy silny opór ze strony dziecka – zwyczajnie brakuje nam sił. Kiedy wszelkie metody (a zazwyczaj są to kary i nagrody) nie pomagają, mamy poczucie, że stoimy w miejscu. Brak motywacji u dziecka ma jednak swoje źródło i pierwszym krokiem do zmiany – jest zmiana naszego myślenia o dziecku. Brak chęci do współpracy, brak zaangażowania i bierną postawę dziecka odbieramy najczęściej jako lenistwo. Być może w niektórych przypadkach jest to zwyczajne “nie chcę mi się”, jednak nie możemy założyć tego odgórnie. Jakie zatem mogą być przyczyny braku motywacji dziecka?

Brak motywacji u dziecka, a próba sił

Kiedy dziecko czuje się osaczone i niezrozumiane przez wychowawcę czy rodzica, poprzez brak motywacji chce pokazać “kto tu rządzi”. Kiedy na co dzień nie ma w nim chęci do podjęcia współpracy, można podejrzewać, że widzi ono wychowawcę jako wroga. I trzeba sobie powiedzieć wprost – dzieci, kiedy nie chcą podjąć żadnej aktywności, czy to związanej z nauką czy obowiązkami szkolnymi mają poczucie wygranej. Wychowawca może prosić, błagać, namawiać, starać się przekupić, krzyczeć – jednak żadne metody nie przynoszą skutku, ponieważ dziecko za wszelką cenę chce Ci powiedzieć: nie zmusisz mnie. I jest to prawda. Nie zmusisz dziecka do podjęcia działania. Kiedy brak motywacji u dziecka jest wynikiem słabej relacji wychowawca-wychowanek, zanim zaczniesz zachęcać dziecko do aktywności – wpierw postaraj się z nim zaprzyjaźnić.

Brak motywacji u dziecka, a wygórowane oczekiwania

Kiedy dziecko ma poczucie nieustannego nacisku ze strony wychowawcy i rodziców, a jego życie płynie pod hasłem „obowiązki” – brak motywacji może być odwetem. Dzieci widząc, że są kochane jedynie wtedy, kiedy osiągają sukces lub są posłuszne tworzą w sobie mechanizmy obronne. Wewnętrznie nie chcą pozwolić na to, aby ktoś traktował je w taki sposób. Bierność jest ich sposobem na “odwdzięczenie się” za zranienia ze strony dorosłych. Tutaj, podobnie jak w pierwszym przypadku należy wrócić do relacji. Zrezygnować z codziennego porządku, na rzecz spędzenia z dzieckiem czasu, zaproponowania wspólnej zabawy, odpoczynku.

Brak motywacji u dziecka, a lęk przed porażką

Brak motywacji u dziecka może być również związany z obawami. Jeśli dziecko ma problem z samooceną, stara się zapewnić sobie komfort psychiczny poprzez bierność. Wie, że kiedy nie podejmie działania uniknie stresu i ewentualnej porażki. Wycofanie jest dla niego wygodne i bezpieczne. Mimo wszystko, nie warto rzucać dziecka na głęboką wodę – ponieważ nie mamy pewności czy sobie poradzi. Kiedy widzimy, że dziecko boi się porażki warto stopniowo wprowadzać je w nowe wyzwania poprzez scenki teatralne, wspólne wymyślanie sytuacji problemowych oraz szukanie dla nich rozwiązań. Kiedy dziecko w bezpiecznych dla niego warunkach będzie miało szansę spróbować czegoś nowego, zdobędzie się na większą odwagę, by podjąć w późniejszym czasie samodzielne działania.

Brak motywacji u dziecka, a rywalizacja

Niekiedy brak motywacji u dziecka ściśle związany jest z rywalizacją. Dziecko, które czuje się niedowartościowane chce zdobyć uwagę innych poprzez wyróżnianie się na tle grupy. Często przez niegrzeczne zachowania, oczekiwanie, że “ktoś będzie go namawiał” chce pokazać: “spójrz na mnie, jestem warty uwagi!”.

Rodzaje motywacji

Kiedy zauważysz brak motywacji u dziecka, nie skupiaj się od razu na problemie dziecka. Wpierw podejmij decyzję – jaki rodzaj motywacji chcesz budować w dziecku jako wychowawca?

Motywacja zewnętrzna

Motywacja zewnętrzna dziecka opiera się na wykorzystywaniu w wychowaniu takich metod jak: kary, nagrody, zachęta, nacisk. Potocznie mówi się, że jest motywacją „od-do”, czyli do otrzymania nagrody i od uniknięcia kary. Niestety metody te nie przyczyniają się do zmiany postawy dziecka, a mają działanie chwilowe. Dziecko podejmuje aktywność, kiedy widzi korzyści lub boi się, że poniesie przykre konsekwencje.

Motywacja wewnętrzna

Motywacja wewnętrzna opiera się na współpracy wychowawca-wychowanek. Jest o wiele trudniejsza do wprowadzenia, niż motywacja zewnętrzna ponieważ wymaga czasu i nie daje natychmiastowych efektów. Zmiany jednak są trwałe i budują w dziecku postawę “chcę”.

Jak budować w dziecku motywację wewnętrzną?

Postawa wychowawcy

Przyjrzyj się swojemu zachowaniu jako wychowawcy. Zastanów się, czy Twoja postawa sprzyja wewnętrznej motywacji dziecka?

Komunikaty

Popracuj nad swoimi komunikatami. Nie mów: „Nie wspinaj się na drabinki, jesteś jeszcze za mały.”, a powiedz: „Widzę, że chcesz się wspiąć na drabinki. Będę stać obok Ciebie”.

Wyeliminowanie porównań

Nie porównuj! Nawet jeśli wydaje Ci się, że porównanie dziecka z innym dzieckiem może je bardziej zmotywować, nie jest to dobra metoda. Motywacją dziecka stanie się motto: „muszę być lepszy od…”. Ku zdziwieniu niektórych wychowawców: dziecko naprawdę nie musi być lepsze od innych. Ba! Nie powinno nikomu udowadniać, że jest lepsze, ponieważ nie to stanowi jego wartość. Daj dziecku poczucie akceptacji i miłości, wspieraj – zamiast budzić w nim fałszywe przekonanie, że musi być we wszystkim najlepsze.

Inspirowanie

Dzieci uczą się poprzez naśladowanie. Kiedy dziecko widzi, że jesteś człowiekiem, który nieustannie pracuje nad sobą, rozwija się, posiada swoje zainteresowania – będzie chciało dążyć do takiego samego stanu spełnienia. Pozwól mu odkrywać swoje pasje, wzmacniaj je, wskaż kierunek rozwoju, obudź w nim chęć do zdobywania nowych umiejętności.

Wartości

Bardzo ważne jest, abyś jako wychowawca był świadomy tego, jakie wartości są dla Ciebie ważne. Dziecko, początkowo będzie wykonywać pewne czynności z uwagi na to, że mają dla Ciebie duże znaczenie. Przyjdzie jednak taki moment, gdzie samodzielnie podejmie decyzję, z którymi wartościami się utożsamia. Wtedy jego działanie będzie wynikało ze świadomego kształtowania swojej postawy, której fundamentem będzie określona wartość.

Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej na temat budowania wewnętrznej motywacji dziecka, zachęcamy do przeczytania książki „Dodaj mi skrzydeł! Jak rozwijać u dzieci motywację wewnętrzną?” autorstwa Joanny Steinke-Kalembka.

_ _ _
Tymczasem dooplacenia.pl informuje rodziców o opłatach za żłobki i przedszkola i dyskretnie przypomina o przeterminowanych płatnościach.

Zobacz, dlaczego potrzebujesz dooplacenia.pl w swojej placówce.