Moczenie nocne u dzieci – kiedy okazuje się problemem i jakie są jego przyczyny?

Pewne zachowania dzieci związane są z określonym etapem rozwojowym, jednak w momencie, kiedy utrzymują się dłuższy czas mogą wzbudzić w nas niepokój. Jednym z takich zachowań jest moczenie nocne u dzieci. W którym momencie możemy stwierdzić, że stało się ono problemem? Jakie są jego przyczyny oraz jak przeciwdziałać? O tym w dzisiejszym artykule.

Rozwój fizjologiczny dziecka

Fizjologia oddawania moczu zmienia się z wiekiem dziecka. U niemowląt odbywa się ono automatycznie, bez sygnalizowania odruchu. Około 1 roku życia dziecko zaczyna odczuwać potrzebę oddania moczu, ale nie potrafi jeszcze świadomie nad tym zapanować. Około 3 roku życia dziecko powinno posiadać umiejętność powstrzymywania oddania moczu, a w wieku 4 lat samodzielnie kontrolować oddawanie moczu w dzień. Do ukończenia 5 roku życia dziecko powinno samodzielnie panować nad swoimi potrzebami zarówno w dzień jak i w nocy. Możliwe jest to dzięki prawidłowemu rozwojowi układu nerwowego dziecka. Czym zatem charakteryzuje się moczenie nocne u dzieci?

Moczenie nocne u dzieci

Moczenie nocne u dzieci polega na nieświadomym oddawaniu moczu podczas snu.  Jeśli występuje ono u dziecka po ukończeniu 5 roku życia nie należy bagatelizować tego rodzaju objawów. Z uwagi na to, że dziewczynki dojrzewają szybciej niż chłopcy w zakresie tej czynności fizjologicznej, dopuszcza się, że moczenie nocne może przydarzyć się chłopcom do 6 roku życia. Moczenie nocne u dzieci ma bardzo zły wpływ na rozwój psychiczny dziecka i jego samopoczucie. Dziecko wie, że osiągnęło już wiek, w którym powinno panować nad tego rodzaju potrzebami. Sytuacje moczenia nocnego są powodem odczuwania wstydu, a nawet mogą mieć wpływ na niską samoocenę dziecka.

Moczenie nocne u dzieci – przyczyny

Do przyczyn moczenia nocnego u dzieci zalicza się:

1. Zbyt dużą ilość moczu oddawanego w godzinach nocnych. Przyczyną tego jest brak prawidłowego rytmu produkcji wazopresyny. Wazopresyna jest hormonem regulującym ilość moczu produkowanego przez nerki dziecka. Przy prawidłowej produkcji tego hormonu nerki w trakcie snu produkują mniejsze ilości moczu, kiedy jednak organizm dziecka nie wytwarza go w wystarczającej ilości nerki produkują więcej moczu, której pęcherz nie jest w stanie utrzymać.

2. Zbyt małą pojemność pęcherza moczowego. Czasami zdarza się, że pojemność pęcherza nie rozwija się adekwatnie do wieku dziecka. W tej sytuacji dziecko nie jest w stanie pomieścić prawidłowej objętości moczu. Dodatkowo dzieci w ciągu dnia często czują potrzebę korzystania z toalety.

3. Czynnościowe zaburzenia dolnych dróg moczowych. Związane są z: nieprawidłową koordynacją mięśnia wypieracza pęcherza i zwieracza cewki, „leniwym pęcherzem”, moczeniem dziennym, nagłymi  parciami, częstomoczem.

4. Zaburzenia emocjonalne. Moczenie nocne u dzieci może mieć również związek z podłożem emocjonalnym. Dzieci mogą mieć trudności w tym zakresie jeśli doświadczają różnego rodzaju sytuacji, które ich przerastają. Mogą być one związane z rozwodem rodziców, trudnościami w szkole, śmiercią bliskiej osoby, traumatycznymi wydarzeniami.

Jak pomóc dziecku w przypadku moczenia nocnego?

Kiedy zaobserwujemy u dziecka niepokojące objawy nocnego moczenia należy przede wszystkim sprawdzić, czy problem jest związany z nieprawidłowościami układu moczowego czy z zaburzeniami emocjonalnymi i stresem. W tym celu należy wykonać badania tj. ogólna analiza moczu, badanie krwi oraz USG narządów układu moczowego. Jeśli wyniki badań nie wykażą nieprawidłowości można podejrzewać, że problem ma podłoże emocjonalne.

Moczenie nocne dziecka spowodowane trudnościami emocjonalnymi – jak postępować?

Jeżeli problem ma podłoże emocjonalne i mamy pewność, że dziecko pod względem fizycznym w tym zakresie jest zdrowe, należy udać się do psychologa dziecięcego. Jedną z metod wykorzystywanych podczas tego rodzaju leczenia jest behawioralna terapia moczenia mimowolnego. Opiera się ona na kształtowaniu w dziecku reakcji aktywnego unikania – tj. wstrzymywania moczu podczas snu. Metoda ta odznacza się dużą skutecznością, jednak może być wykorzystywana tylko w przypadku, kiedy dziecko nie przeżywa zbyt dużych trudności emocjonalnych. Jeśli dziecko doświadczyło traumy np. związanej ze śmiercią bliskiej osoby lub środowisko rodzinne jest niewydolne wychowawczo i nie zaspokaja potrzeby bezpieczeństwa dziecka metoda ta nie okaże się skuteczna. Kluczowe staje się w takich sytuacjach rozwiązanie źródła problemu.

Jak wspierać dziecko, które boryka się z problemem nocnego moczenia?

  1. Moczenie nocne nie zależy od woli dziecka. Staraj się reagować spokojnie, unikaj krytyki i krzyku. 
  2. Nie zawstydzaj dziecka mówieniem o jego problemie znajomym. Sama sytuacja powoduje dla dziecka duży dyskomfort psychiczny, a brak dyskrecji może jeszcze bardziej wzmocnić przeżywany stres. 
  3. Staraj się podawać dziecku jak najwięcej płynów w ciągu dnia. Dzięki temu przyzwyczaisz jego organizm do odczuwania potrzeby skorzystania z toalety. Jednocześnie unikaj podawania dziecku napojów i produktów o właściwościach moczopędnych przed snem.
  4. Nie koncentruj dziecka na jego problemie. Staraj się rozmawiać z nim spokojnie i okazuj wsparcie. Dziecko powinno mieć poczucie bezpieczeństwa i to dzięki niemu łatwiej mu będzie kontrolować swoje potrzeby. Ciągłe wymaganie na dziecku, aby starało się samodzielnie siebie kontrolować może być przyczyną jeszcze większego napięcia i stresu, a co za tym idzie – zwielokrotnienia przypadków moczenia nocnego. 
  5. Postaraj się zabezpieczyć materac i pościel. Chcąc uniknąć nieprzyjemnych skutków moczenia nocnego nie wykorzystuj w tym celu pieluch i pieluchomajtek. 
  6. Zachęcaj dziecko do skorzystania z toalety przed położeniem się spać.

_ _ _
Tymczasem dooplacenia.pl informuje rodziców o opłatach za żłobki i przedszkola i dyskretnie przypomina o przeterminowanych płatnościach.

Zobacz, dlaczego potrzebujesz dooplacenia.pl w swojej placówce.