“Mam uległe dziecko” – czyli jak mądrze uczyć dziecko asertywności?

Największy wpływ na rozwój osobowości dziecka mają rodzice. W drugiej kolejności stoją za nimi wychowawcy. Wiele zależy od tego, w jaki sposób nasza pociecha jest przygotowywana do wejścia w relacje szkolne. Tam – zazwyczaj posługuje się takimi narzędziami w jakie zostało wyposażone. Co robić, kiedy zaobserwujemy, że wychowaliśmy uległe dziecko? Jak nauczyć dziecko asertywności?

Spokojne, nieśmiałe… uległe?

Nowe środowisko dziecka, pierwsze przedszkole, czy wejście w nową grupę rówieśniczą zawsze przysparza rodzicom nieco zmartwień. Zastanawiamy się, czy nasze dziecko dobrze odnajdzie się w grupie? Czy znajdzie przyjaciół? Jak długo będzie przebiegał proces adaptacji? Tym więcej zmartwień, kiedy zaobserwujemy, że nasze dziecko ma naturę introwertyka i nie jest zbyt wylewne w swoich uczuciach. Nie oznacza to oczywiście, że dzieci spokojne i zrównoważone skazane są na postawę uległą wobec innych. Wiele zależy przede wszystkim od tego, na ile daliśmy naszemu dziecku okazji do nauki i sprawdzenia się w różnych sytuacjach życiowych, które wymagają wypowiedzenia własnego zdania lub zaznaczenia swoich granic.

Uległe dziecko – kiedy powinniśmy zacząć się martwić?

Czasem dzieci w domu nie przejawiają żadnych problemów ze stawianiem granic, walczą o swoją autonomię i potrafią reagować, kiedy czują, że ktoś narusza ich prywatność. W szkole jednak okazuje się, że nie mają w sobie na tyle odwagi, by postawić się komuś w sytuacjach, w których czują się niekomfortowo. Chcąc sprawdzić, czy nasze dziecko jest uległe należy więc przede wszystkim zainteresować się światem jego relacji z rówieśnikami, ponieważ sam obraz dziecka w domu może okazać się niewystarczający. Nasz niepokój powinny wzbudzić sygnały świadczące o tym, że dziecko próbuje sobie “zasłużyć” na relację z innymi. Chcąc być akceptowane przez inne dzieci, spełnia ich “życzenia”, np. “przynieś mi zabawkę, to będziemy się kolegować”. Uległe dziecko podporządkowuje się regułom gry, które stawiają rówieśnicy. Co gorsza – mimo, że może czuć się w tym źle, nie widzi innego sposobu na to, by zdobyć ogólną przychylność koleżanek i kolegów.

Uległe dziecko, a niska samoocena

Dzieci, które są uległe wobec innych zazwyczaj borykają się z niską samooceną. W swoim odczuciu wiedzą, że nie są wystarczająco “wartościowe” i “atrakcyjne”. Wydaje im się, że nie mają do zaproponowania innym nic interesującego. W grupie nie mają siły przebicia, ani zazwyczaj nie należą do tych, którzy znajdują się w centrum uwagi. Uwagę więc zdobywają naśladowaniem zachowań rówieśników lub dostosowywaniem się do jej “życzeń”. Podporządkowują się propozycjom innych, a w sytuacjach, kiedy znajdują się pod presją grupy, nawet jeśli czują się źle z tym co robią, nie mają odwagi się przeciwstawić.

Uległe dziecko, a błędy wychowawcze rodziców

Uległość dziecka nie jest jedynie wynikiem predyspozycji charakterologicznych. Faktem jest, że są dzieci, którym łatwiej przychodzi ochrona własnych granic. Nie mają problemu z pewnością siebie, są odważne, otwarte i najchętniej porozstawiałyby wszystkich po kątach. Są jednak dzieci, które mimo potrzeby wyrażenia własnego zdania, nigdy – lub bardzo rzadko miały okazję, by je wypowiedzieć głośno. Uległość dziecka zazwyczaj jest efektem wychowania autorytarnego, w którym nie ma miejsca na to, by dziecko mogło wyrazić swoją opinię, a tym bardziej – by ta opinia została wzięta pod uwagę przez dorosłych. Ten styl wychowania uczy dziecko, że nie jest na tyle ważne, by można było go wysłuchać. Rodzi to wewnętrzne poczucie niesprawiedliwości, a jednocześnie bierną akceptację takiego stanu rzeczy. W nowych relacjach, jeśli dziecko ma do czynienia z silną osobowością swojego rówieśnika, przyjmuje taką samą rolę, jaką pełni w środowisku rodzinnym. Z kolei wobec słabszych od siebie jest zdolne przyjąć rolę autorytarnego rodzica.

Asertywność – kluczowa umiejętność ochrony siebie

Uległe dziecko przede wszystkim nie potrafi umiejętnie bronić siebie, swoich poglądów i wartości jakie posiada. Pozwala, by inni mogli naruszyć jego granice, mimo, że tak naprawdę tego nie chce. Asertywność jest złotym środkiem pomiędzy uległością, a agresją. To umiejętne wyrażanie własnej opinii i stawianie granic innym bez użycia siły. Dziecko, które posiada umiejętność powiedzenia “nie”, nie pozwala innym na to, by mogli je ranić poprzez zmuszanie do różnego rodzaju czynności czy zachowań. Jak zatem nauczyć uległe dziecko asertywności?

Asertywność w praktyce

Uległe dziecko nie posiada naturalnej łatwości w kształtowaniu umiejętności asertywnych, ponieważ ma wypracowany już pewien “styl zachowań”. Chcąc nauczyć je wyrażania swojej opinii należy przede wszystkim uzbroić się w cierpliwość.

Czas, aby dziecko zmężniało…

Przede wszystkim postaraj się wyposażyć swoje dziecko w odpowiednie narzędzia, które pozwolą mu na wyrażanie własnego zdania. Czasami dziecko nie potrafi powiedzieć “nie” ponieważ nie chce być niegrzeczne. Ważne jest, by dziecko wiedziało, że ma prawo do tego, aby bawić się swoją zabawką lub sprawiedliwie rozdzielić role podczas zabawy. Możesz zaproponować dziecku, byście wspólnie wymyślili co mogłoby odpowiedzieć w takiej sytuacji, tak, aby wyrazić swoje zdanie bez krzywdzenia innych. Pomocnym też może okazać się odegranie scenki, w której dziecko będzie miało okazję w bezpiecznym miejscu pozwolić sobie na improwizację.

Nie pozwól na “adorowanie” rówieśników

Uległe dzieci mają tendencję do naśladowania swojego rówieśniczego “idola”. Objawiać się to może w powielaniu zachowań innych, chęci posiadania tych samych zabawek, ubrań, podobnej fryzury. Warto jest porozmawiać z dzieckiem o tym, jak istotne jest bycie sobą. Pomocnym może okazać się dowartościowanie dziecka, zwłaszcza uwydatnienie jego indywidualnych cech, talentów.

Pozwól dziecku podejmować decyzję w środowisku domowym

Dziecko najszybciej nauczy się asertywności, kiedy będzie miało możliwość wypowiedzenia własnego zdania. Postaraj się tworzyć jak najwięcej okazji do tego, aby w środowisku domowym mogło decydować o sobie, oczywiście adekwatnie do wieku 😉

_ _ _
Tymczasem dooplacenia.pl informuje rodziców o opłatach za żłobki i przedszkola i dyskretnie przypomina o przeterminowanych płatnościach.

Zobacz, dlaczego potrzebujesz dooplacenia.pl w swojej placówce.